Τα δάνεια επιχειρήσεων και νοικοκυριών..του Χρήστου Χαρίτου οικονομολόγου (Μ.Β.Α.) Πολιτευτή ΛΑ.Ο.Σ. Α’ Πειραιώς

Η διεθνής κρίση μπορεί να μην πλήττει άμεσα την Ελλάδα, αλλά η βόμβα στα θεμέλια της οικονομίας μας ακούει στα χρέη των επιχειρήσεων και κυρίως των νοικοκυριών. Και είναι σημαντικότερος αυτός ο κίνδυνος, καθώς αφορά την πραγματική οικονομία και το κοινωνικό σύνολο. Την τριετία 2005-07, το σύνολο των τραπεζικών δανείων πήγε από τα 137 δις ευρώ στα 184 δις (+34%), ενώ η πρόβλεψη για το 2008 ξεπερνά τα 200 δις. Στις επιχειρήσεις την ίδια περίοδο τα δάνεια έφθασαν τα 90 δις από τα 71 δις ευρώ (+27%) και στα νοικοκυριά τα 94 δις από 66 δις (+42%).
Την μεγαλύτερη συμμετοχή στα επιχειρηματικά δάνεια έχει το εμπόριο με 26% και οι βιομηχανίες με 20%. Τα δάνεια των νοικοκυριών χωρίζονται σε στεγαστικά 70% και καταναλωτικά 30% και η εξυπηρέτηση του καταναλωτικού τους χρέους γίνεται κατά 74% με δάνεια και 26% με πιστωτικές κάρτες. Όπως βλέπουμε οι ρυθμοί αυξήσεως των δανείων στο σύνολο της κοινωνίας είναι πολύ υψηλοί, πολύ πάνω από την ανάπτυξη της οικονομίας και την αύξηση του διαθεσίμου εισοδήματος.

Ο συνδυασμός υψηλών δανείων και οικονομικής δυσπραγίας δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς για την μακροχρόνια δυνατότητα εξυπηρετήσεως των δανείων των επιχειρήσεων και κυρίως των νοικοκυριών. Η πίεση της ΤτΕ προς τις εμπορικές τράπεζες να μειώσουν τα δάνεια και να ελέγξουν τις επισφάλειες του χαρτοφυλακίου τους έρχεται καθυστερημένα, την στιγμή μάλιστα που αυξάνει και για τις τράπεζες το κόστος χρήματος.

Οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ. έχουν την δική τους ευθύνη, στον βαθμό που άφηναν την πιστωτική πολιτική των τραπεζών να αποσυμπιέζει την οικονομική πίεση των νοικοκυριών. Δηλαδή, οι τράπεζες χρηματοδοτούσαν καταναλωτικές και επενδυτικές δαπάνες των νοικοκυριών, όταν το κόστος του χρήματος ήταν φθηνό, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα μεγέθη της οικονομίας. Πρωτίστως, ότι το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών αδυνατεί να εξυπηρετήσει μακροπρόθεσμα αυτά τα δάνεια. Αλλά, ποιος νοιαζόταν για αυτό, το πρόβλημα μετατεθόταν στις γνωστές Ελληνικές καλένδες.

Σήμερα όμως που η διεθνής κρίση ξαναβάζει επί τάπητος όχι μόνο την διαφάνεια των αγορών, την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών, αλλά και την αξία της πραγματικής οικονομίας, αντί της οικονομίας-καζίνο, ο δανεισμός των κοινωνικών εταίρων αποκτά μία κρίσιμη σημασία. Χωρίς επενδύσεις από τον ιδιωτικό τομέα, με συνεχή από-βιομηχάνιση, με ένα κράτος που αναζητά εναγωνίως έσοδα από φόρους, το μέλλον δεν προδιαγράφεται ευοίωνο για κανέναν. Το να κλείνουμε τα μάτια μπροστά στο πρόβλημα δεν είναι λύση. Και οι αγορές, όπως έδειξε η Μέκκα του καπιταλισμού, δεν έχουν με την σειρά τους μαγικές λύσεις. Αν δεν αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα σήμερα, αύριο θα είναι αργά.